Strona główna >> Igrzyska >> Historia >> Igrzyska Starożytne >> Inne igrzyska

Niemal każde z greckich miast organizowało swoje zawody sportowe często o zasięgu lokalnym, odgrywające role eliminacji do igrzysk o zasięgu ogólnokrajowym. Wśród tych najważniejszych, tuż za olimpijskimi, stały igrzyska o mniejszym prestiżu: nemejskie, pytyjskie, istmijskie.

O tym, że wraz z olimpijskimi tworzyły nierozerwalną całość, świadczy fakt uzyskiwania tytułu Periodonika przez tego zawodnika, który podczas jednego czterolecia olimpijskiego (jednego periodu) zwyciężał w Olimpii, Nemei, Fokidzie i na Istmie Korynckim. Do naszych czasów zachowało się 60 imion takich triumfatorów. Wśród nich niezwykłe osiągnięcia odnieśli: Herodoros z Megary, który wśród trębaczy zdobył ten tytuł dziesięciokrotnie (!) od 113. do 122. Olimpiady (328 - 292 r. p.n.e.) oraz Milon z Krotonu zapaśnik, który tytuł Periodonika zdobył sześciokrotnie, podczas 60. Olimpiady i 62-65. Olimpiady (540 r. p.n.e. i w latach 532-516 p.n.e.).
Kobiety miały co prawda zakaz wstępu w obręb Altis i obiektów sportowych, ale dotyczyło to tylko igrzysk olimpijskich. Na tym samym bowiem stadionie, choć w innych niż olimpijskie latach, rozgrywano zawody dziewcząt podczas Herajów, czyli uroczystości religijno-sportowych ku czci Hery. W ramach igrzysk pytyjskich przeprowadzano agony zarówno chłopców jak i dziewcząt, a według historyka Athenaiosa, podczas igrzysk na wyspie Chios w zapasach, dziewczęta walczyły razem z młodymi mężczyznami. Jak twierdził Plutarch, już w IX w. p.n.e. król i prawodawca spartański nakazał wręcz dziewczętom "ćwiczyć biegi, zapasy, rzucanie dyskiem i oszczepem, żeby przyszłe dziecko rozwijało się zdrowo w łonie zdrowej matki".

Heraje. Organizowane w Olimpii co cztery lata, w innych jednak latach niż igrzyska olimpijskie. W części sportowej obejmowały jedną konkurencję - bieg na dystansie 5/6 stadionu (160,22 m). Startowały dziewczęta podzielone na trzy kategorie wiekowe. Biegały z rozpuszczonymi włosami, w sięgających do kolan szatach odsłaniających aż do piersi prawe ramię. Nagrodą był wieniec oliwny i prawo wystawienia w Altis malowanego portretu. Są historycy uważający, że agon dziewcząt w Olimpii był starszy niż igrzyska mężczyzn!

Igrzyska istmijskie. Organizowane ku czci boga mórz - Posejdona, w Istmie na Przesmyku Korynckim (połączenie Peloponezu ze stałym lądem). Odbywały się co dwa lata (w drugim i czwartym roku Olimpiady), prawdopodobnie od przełomu VII i VI w. p.n.e. Trwały cztery dni i obejmowały biegi (prosty, podwójny, długi i w uzbrojeniu), pięściarstwo, pankration, wyścigi wierzchowców, wyścigi rydwanów czterokonnych, regaty łodzi wiosłowych, pentathlon, zapasy i zawody pływackie. Przeprowadzano także konkurs gry na cytrze.
Startowali mężczyźni podzieleni na trzy grupy wiekowe. Zwycięzcy otrzymywali wieniec z gałązek selera, rośliny poświęconej Posejdonowi.

Igrzyska pytyjskie. Rozgrywane w Fokidzie niedaleko Delf, na Równinie Cyrrejskiej. Przeprowadzano je ku czci Apolla, który miał tam zabić smoka Pytona. Odbywały się co cztery lata, w trzecim roku Olimpiady. W pierwszym okresie odbywał się tam tylko konkurs muzyczny (gry na różnych instrumentach). W roku 582 p.n.e. rozegrano już jednak zawody sportowe w biegach (dromos, diaulos, dolichos, bieg zbrojny) pentathlon, pięściarstwo, wyścigi wierzchowców i rydwanów, pankration. Cały czas odbywały się też agony śpiewaków i muzyków. Startowali mężczyźni, chłopcy i dziewczęta. Zwycięzcy otrzymywali wieniec z wawrzynu (laurowy), do dziś pozostający synonimem najwyższego wyróżnienia honorowego.

Igrzyska nemejskie. W pierwszym okresie były religijnym świętem ku czci Zeusa. Od roku 573 p.n.e. nabrały, podobnie jak igrzyska olimpijskie, charakteru uroczystości religijno-sportowych. Rozgrywano je w Nemei (Argolida na Peloponezie) co dwa lata, w drugim i czwartym roku Olimpiady. W programie sportowym znalazły się biegi (dromos, diaulos, dolichos, hoplites dromos), wyścigi wierzchowców i rydwanów, pięciobój, zapasy, pięściarstwo i pankration. Prawdopodobnie odbywał się też agon muzyczny.
Startowali mężczyźni podzieleni według wieku na trzy grupy. Zwycięzcy otrzymywali wieniec dębowy bądź, jak uważają inni historycy, wieniec z bluszczu.

Panatenaje. Tradycyjne święto ku czci Ateny, obchodzone w okresie żniw przez mieszkańców Aten. Od roku 586 p.n.e. obchodzono Wielkie Panatenaje (co cztery lata), połączone z zawodami sportowymi. Organizowane były w trzecim roku Olimpiady. Program sportowy obejmował zawody muzyczne i hippiczne. Najważniejszym punktem obchodów był lampadodromos, czyli bieg z pochodniami. Zawodnik musiał pokonać pewien odcinek dystansu tak, aby płomień nie zgasł i następnie przekazać pochodnię następnemu biegaczowi swojego zespołu (stąd dzisiejsze biegi sztafetowe i sztafeta z pochodnią olimpijska biegnąca na główny stadion igrzysk). Startowali wyłącznie mężczyźni w trzech grupach wiekowych. Zwycięzcy otrzymywali nagrody rzeczowe, wśród których ważne miejsce zajmowały cenne amfory czarnofigurowe.